Opinia geotechniczna: jak ją czytać, zanim podpiszesz umowę

Dostajesz plik PDF. Kilkanaście albo kilkadziesiąt stron, tabele pełne symboli, przekroje zakreskowane na kilka sposobów i kolumny z liczbami, których nikt Ci nigdy nie tłumaczył. Pytanie masz jedno i bardzo proste: dobrze czy źle? A dokument odpowiada na nie w języku, który nie jest przeznaczony dla Ciebie, tylko dla projektanta.

Ten tekst jest przewodnikiem po takim dokumencie, strona po stronie. Nie nauczy Cię oceniać nośności podłoża i celowo tego nie robi, bo od tego jest konstruktor. Nauczy Cię czegoś praktyczniejszego: rozumieć, co w opinii stoi, odróżniać zdania, które coś rozstrzygają, od zdań, które tylko sygnalizują problem, i zadać dwa albo trzy pytania, po których rozmowa z projektantem i wykonawcą wygląda zupełnie inaczej.

Czytam takie opinie przy każdej wycenie płyty fundamentowej, bez nich po prostu nie wyceniam. Z każdym zapytaniem dostajemy jedną, więc przez firmę przeszły ich już setki. Będę się posługiwał jedną z nich, z naszej budowy domu jednorodzinnego na północy Śląska, bez rzędnych, nazwisk i adresu. Jest dobrym przykładem, bo nie opisuje ani katastrofy, ani gruntu idealnego, tylko sytuację, jakich na Śląsku są tysiące.

Po co Ci ta umiejętność

Opinia geotechniczna rozstrzyga trzy rzeczy, które później zamieniają się w robotę i w pieniądze: co leży pod warstwą ziemi, którą widzisz, gdzie stoi woda i czy grunt jest wysadzinowy. Wszystko, co wykonawca policzy przy fundamencie, wynika z tych trzech odpowiedzi.

Najczęstsze nieporozumienie dotyczy jednego słowa: słaby. Ludzie czytają opinię, widzą glinę i zakładają, że mają problem z nośnością. A jeśli macie np. grunt gliniasty, to jego problemem pewnie nie jest niska nośność, tylko to, że jest wysadzinowy. Tak to opisałem w książce i to jedno zdanie zmienia całą rozmowę, bo nośność i wysadzinowość leczy się zupełnie inaczej. Grunt o za małej nośności trzeba wymienić albo obejść konstrukcją, a grunt wysadzinowy jest nośny i zwiększa tylko objętość, kiedy zamarza razem z wodą, którą w sobie trzyma. Rozpisuję to osobno w tekście o gruntach wysadzinowych.

U nas opinia jest warunkiem wyceny, wymaganym załącznikiem, a nie dodatkiem, o który dopytujemy dla porządku. Dopiero mając ją w ręku, jesteśmy w stanie powiedzieć z góry, czy i jakich dopłat za wymianę gruntu można się spodziewać, żeby nie zaskoczyła Cię w środku budowy kolejna kwota, bo akurat trzeba wybrać półtora metra gruntu słabej nośności. Wszystko, co wynika z projektu i z badań gruntu, liczymy przed podpisaniem umowy, więc cena z oferty nie rośnie potem na budowie.

Odwróć to i masz gotowe kryterium oceny wykonawcy. Ktoś, kto wycenia Ci fundament, nie chcąc nawet zajrzeć do badań gruntu, albo ma w wycenie założenie, o którym Ci nie mówi, albo policzy tę część później, kiedy koparka będzie już na działce. Skąd niby miałby wcześniej wziąć głębokość wykopu i ilość kruszywa?

Z czego składa się opinia i co musi w niej być

Układ jest w miarę powtarzalny, choć każde biuro robi to trochę po swojemu. Dokument zaczyna się od strony tytułowej i opisu zlecenia, potem jest krótka charakterystyka terenu i budynku oraz zakres wykonanych prac. Dalej idzie mięso, czyli profile otworów wiertniczych, przekroje geotechniczne, zestawienie warstw z parametrami oraz wnioski i zalecenia. Na końcu są załączniki: mapa z lokalizacją otworów, karty poszczególnych wierceń, wykresy sondowań, a na Śląsku często też pismo z urzędu górniczego.

Jedną rzecz opinia rozstrzygnąć musi, bo tak stanowi rozporządzenie w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. Opracowuje się ją dla obiektów wszystkich kategorii geotechnicznych, a ma ustalać przydatność gruntów na potrzeby budownictwa oraz wskazywać kategorię geotechniczną obiektu. To jest jedyny obowiązkowy wynik tego dokumentu, więc jeśli w Twojej opinii nie ma zdania o kategorii, warto poprosić o uzupełnienie, zanim dokument trafi do projektanta.

Kategoria brzmi jak formalność, a jest praktyczną informacją o tym, ile jeszcze papierów przed Tobą. Dom jednorodzinny o jednej lub dwóch kondygnacjach w prostych warunkach gruntowych to pierwsza kategoria i na opinii sprawa się kończy. Warunki proste oznaczają jednak dość dużo naraz: warstwy jednorodne, zalegające poziomo, bez gruntów słabonośnych, organicznych i bez nasypów niekontrolowanych, przy zwierciadle wody poniżej poziomu posadowienia. Wystarczy, że jednego z tych warunków nie ma, a obiekt trafia do drugiej kategorii i dochodzi do tego dokumentacja badań podłoża oraz projekt geotechniczny.

Dlatego czytając opinię, sprawdzam między innymi, czy pada w niej słowo nasyp. Z takiego dokumentu dowiecie się, czy na działce nie ma gruntu nasypowego, czy ktoś nie zakopał pod 15-centymetrową warstwą humusu metra żużlu kopalnianego. Tak jak u jednego z moich klientów. Nasyp niekontrolowany sam z siebie wywraca kwalifikację warunków gruntowych, a przy okazji zmienia zakres robót ziemnych.

Profile otworów, czyli czytanie warstwa po warstwie

Profil otworu to najprostsza część dokumentu i zarazem najbardziej użyteczna. Każdy wiersz ma cztery informacje: od której do której głębokości, jaki to grunt, do której warstwy geotechnicznej został zaliczony i w jakim jest stanie.

W tej opinii wykonano trzy otwory po 4,5 metra w narożnikach obrysu budynku oraz dwa sondowania dynamiczne. Najgorszy z trzech profili wygląda tak: od powierzchni do 0,4 metra gleba z domieszką gruzu, niżej cienka warstwa piasku gliniastego, pod nią piasek średni, dalej pył piaszczysty przewarstwiony piaskiem, a od 1,6 do 4,0 metra prawie ciągła glina w stanie plastycznym. Dopiero poniżej robi się twardziej. A pierwsza warstwa prawie nigdy nie zostaje pod budynkiem, bo gleba, humus czy ziemia z gruzem są nienośne i schodzą w całości. To jest zresztą pierwsza rzecz, jaką robimy na budowie.

Stan gruntu spoistego opisuje się słowem i liczbą. Słowa idą po kolei od twardego do miękkiego: zwarty, półzwarty, twardoplastyczny, plastyczny, miękkoplastyczny. Liczba to stopień plastyczności oznaczany jako IL i im jest wyższy, tym grunt bliższy plastelinie: poniżej zera grunt jest półzwarty, od 0,00 do 0,25 twardoplastyczny, od 0,25 do 0,50 plastyczny, a powyżej 0,50 miękkoplastyczny. W naszej opinii warstwa opisana jako twardoplastyczna ma IL równe 0,10, a najsłabszy punkt, czyli glina piaszczysta w jednym z narożników, ma IL równe 0,40. To wciąż grunt, na którym stawia się domy, tylko wyraźnie miększy niż pod przeciwległym rogiem budynku.

Dla piasków i żwirów zamiast stanu plastyczności podaje się stopień zagęszczenia oznaczany jako ID, a jego skala biegnie w drugą stronę: do 0,33 grunt jest luźny, do 0,67 średnio zagęszczony, powyżej zagęszczony. Piaski w tej opinii mają ID równe 0,55.

I tu jest rzecz, którą przegapia większość czytających. Nie czyta się jednego profilu, tylko wszystkie naraz, a najważniejsza jest różnica między nimi: w tym przypadku pod jednym narożnikiem gliny plastycznej nie ma wcale, a pod drugim ciągnie się przez ponad dwa metry.

Woda w opinii, czyli zwierciadło a sączenia

W części o wodzie znajdziesz najczęściej dwa zdania, które dla laika brzmią sprzecznie. W naszej opinii stoi obok siebie informacja, że zwierciadła wód gruntowych nie nawiercono do głębokości 4,5 metra, oraz druga, że stwierdzono intensywne sączenia na 1,5 i 1,7 metra, a w jednym otworze jeszcze niżej.

Jak to możliwe, że wody nie ma, a jednocześnie jest? Sprzeczności nie ma. Zwierciadło wody gruntowej to stały poziom, na którym woda się ustala, a sączenie to woda przemieszczająca się w gruncie, która pojawia się w ścianie otworu, nie tworząc takiego poziomu. Mechanizm jest prosty: deszcz wsiąka, dochodzi do gliny, dalej nie idzie, więc płynie po jej stropie i w cienkich warstewkach piasku, które w tej glinie tkwią.

Praktyczna różnica jest jednak duża. Stałej wody tu nie ma, więc nie będziesz budował w wodzie. Ale opinia dodaje zdanie, które trzeba przeczytać dwa razy: sączenia mogą się nasilać po opadach i roztopach, tworząc okresowy ciągły poziom wód gruntowych, a okresowa woda uplastycznia grunty spoiste i pogarsza ich parametry. Innymi słowy, przez większość roku jest sucho, a przez dwa tygodnie w kwietniu wykop wygląda zupełnie inaczej niż na zdjęciach z badań. Dokładnie dlatego terminy robót ziemnych planuje się z głową, a wykopu nie zostawia się otwartego na deszcz. Twardoplastyczny grunt rozmaka do plastycznego w kilka dni i nie potrzeba do tego powodzi.

Do tej części opinii zajrzyj też wtedy, kiedy ktoś proponuje Ci drenaż, bo to ona rozstrzyga, czy jest sens. Piszę o tym osobno w tekstach o drenażu opaskowym i o budowie na podmokłym terenie. I jeszcze jedno zastrzeżenie, o którym warto pamiętać przy każdej rozmowie o wodzie: jak wysoko stoi woda gruntowa - weźcie jednak pod uwagę, że zależy to też od pory roku. Badania robione w lutym i w sierpniu potrafią dać inny obraz tej samej działki.

Tabela parametrów, czyli trzy liczby, na które patrzę

Zestawienie warstw geotechnicznych to najbardziej odstraszająca strona całego dokumentu. Jest tam gęstość objętościowa, spójność, kąt tarcia wewnętrznego, moduły odkształcenia i ściśliwości, czasem edometryczne, a większość z tego jest materiałem do obliczeń, których i tak nie będziesz wykonywał.

Ja czytam trzy kolumny.

Stan warstwy, czyli to samo IL albo ID, o którym pisałem wyżej. Mówi mi, z czym ekipa będzie miała do czynienia w wykopie i jak grunt zniesie sprzęt.

Moduł E0, czyli moduł odkształcenia pierwotnego, podawany w megapaskalach. Można go rozumieć jako sztywność warstwy, bo im niższa wartość, tym bardziej warstwa ugina się pod obciążeniem. Stojąca obok kolumna M0 to edometryczny moduł ściśliwości i opisuje to samo zjawisko w innym układzie obciążenia. W naszej opinii piaski mają E0 na poziomie 87, glina półzwarta pod jednym narożnikiem 34, a glina plastyczna pod drugim 15.

I to jest sedno tej konkretnej działki. Problemem nie jest słaby grunt, tylko grunt niejednorodny pod jednym budynkiem, bo pod jednym końcem domu podłoże jest ponad dwa razy sztywniejsze niż pod drugim. Opinia nazywa to wprost, pisząc, że obiekt posadowiony w obrębie tych gruntów może nadmiernie i nierównomiernie osiadać. Płyta fundamentowa jest właśnie odpowiedzią na taką sytuację, bo rozkłada obciążenie na całą powierzchnię i spina budynek w jedną bryłę. Ale sprawdzenie osiadań należy do konstruktora, nie do wykonawcy i nie do właściciela.

Wysadzinowość. Na Śląsku ta kolumna zwykle mówi o dużej wysadzinowości przy wszystkim, co jest gliną albo pyłem, i o gruntach niewysadzinowych przy piaskach średnich. Obok bywa dopisek o grupie konsolidacji, na przykład C. To symbol z tablic normy z 1981 roku, służący do doboru parametrów, a nie ocena Twojej działki, więc możesz go spokojnie zostawić projektantowi.

Wnioski i zalecenia, czyli różnica między rozważyć a wykonać

Ostatnia część opinii wygląda jak lista poleceń, a w rzeczywistości mieszają się w niej trzy zupełnie różne gatunki zdań. Rozróżnienie ich jest chyba najważniejszą umiejętnością z całego tego tekstu.

Stwierdzenia. Na przykład: warstwy pierwsza, druga i trzecia są nośne, czwarta jest średnionośna. To jest wynik badania i tak się to czyta.

Zalecenia warunkowe. Zdania w rodzaju „zaleca się rozważyć wykonanie drenażu opaskowego” albo zalecenie wykonania dodatkowych sondowań statycznych CPT. Takie zdanie nie jest poleceniem i znaczy dokładnie tyle: warunki są takie, że ktoś powinien podjąć decyzję. Kto? Projektant konstrukcji wraz z kierownikiem budowy, a nie wykonawca fundamentu i nie sąsiad, który drenaż ma i jest zadowolony. W takim wypadku sposób postępowania każdorazowo zależy od wyników badań i zawsze powinien być określony przez konstruktora.

Zalecenie sondowań CPT ma zresztą konkretną przyczynę, którą warto znać. Przy pierwszej kategorii geotechnicznej zakres badań może się ograniczyć do wierceń, sondowań i rozpoznania gruntu okiem, a parametry wolno brać z zależności korelacyjnych. Mówiąc po ludzku, liczby w tabeli często nie pochodzą z badania laboratoryjnego Twojej gliny, tylko z tablic dla gliny o takim stanie, i jest to przy domu jednorodzinnym zupełnie normalne. Jeśli jednak sama opinia zaleca dodatkowe sondowania, jej autor uważa te wartości za zbyt przybliżone jak na ten grunt - i pominięcie zalecenia powinno być świadomą decyzją projektanta, a nie rzeczą przeoczoną w pośpiechu.

Zalecenia wykonawcze. Tu jest odwrotnie niż w poprzednim punkcie. Polecenia, żeby nie pozostawiać niezabezpieczonego wykopu na działanie deszczu, nie używać sprzętu mechanicznego na odsłoniętym dnie i zagęszczać grunty spoiste w sposób statyczny, są dla nas prawem budowy i tak je traktujemy. Na gruntach spoistych zagęszczamy statycznie, nie wibracją, bo wibracje uplastyczniają glinę zamiast ją zagęszczać. Wykopu nie zostawiamy na deszcz, a na docelowy poziom gruntu, na którym stanie płyta, w ogóle nie wjeżdżamy sprzętem.

Jeszcze jedna rzecz o statusie tego dokumentu. Rozporządzenie mówi wprost, że kategorię geotechniczną określa projektant obiektu, a po stwierdzeniu innych warunków gruntowych niż przyjęte w badaniach ma ją zmienić. Opinia jest więc punktem wyjścia, a nie wyrokiem, i ostatnie słowo należy do dna wykopu: badania geotechniczne to jedno, drugie to ocena ziemi naocznie w momencie rozpoczęcia robót i zweryfikowanie, czy jest zgodna z wynikiem badań.

Czego w opinii może brakować

Rozpoznanie jest zawsze punktowe i dobre opinie same to zastrzegają, pisząc, że rzeczywisty układ warstw pomiędzy otworami może być inny. Poniżej rzeczy, których brak zauważam najczęściej i o które dopytuję, zanim dokument trafi do projektanta.

Otwory w złym miejscu. Zdarza się, że wiercenia wykonano, zanim ktokolwiek wiedział, gdzie stanie dom. Dobrze, jeśli na tym etapie będziecie wiedzieć, gdzie miałby być usytuowany dom, bo dzięki temu otwory zostaną wywiercone we właściwych miejscach; najlepiej zrobić minimum dwa, po przekątnej, w rogach budynku. Jeśli otwory leżą kilkanaście metrów od obrysu, opinia opisuje sąsiedni kawałek działki, a nie miejsce, w którym staną fundamenty.

Za płytkie wiercenia. Standardowy zakres dla domu sięga kilku metrów i zwykle wystarcza. Od firmy od badań dowiecie się, co jest na głębokości od trawy do 3 m pod ziemią, a jeśli pochłania Was ciekawość i chcecie wiedzieć, co jest głębiej, powiedzcie to. Albo jeżeli chcecie zbudować piwnicę.

Brak sondowań. Wiercenie mówi, co tam jest, a sondowanie mówi, jak twardo to siedzi, i te dwie informacje nie zastępują się nawzajem. W naszym przypadku sondowanie pokazało rzecz, której sam profil nie pokazał: przy dwóch metrach żerdź schodziła praktycznie własnym ciężarem, z zerem uderzeń na 10 centymetrów wpędu, dokładnie na tym poziomie, na którym otwór opisuje glinę plastyczną. Liczba N10 z takiego wykresu to właśnie liczba uderzeń potrzebna, żeby żerdź weszła w grunt o 10 centymetrów.

Brak jednoznacznej odpowiedzi o wysadzinowość. Bywa, że kolumny z wysadzinowością w tabeli po prostu nie ma, a z samego opisu warstw nie wyczyta się tego w sposób, na którym można oprzeć decyzję. Sondowanie tego nie zastąpi, bo sondowanie jest do nośności, a to co innego; jeśli wyżej leży piasek bez warstw pylastych, to akurat ten fragment profilu wysadzinowy nie jest. W takiej sytuacji zadaję proste pytanie mailem, bo często w opiniach tego nie piszą: czy ten grunt jest po prostu wysadzinowy, czy należy go wymieniać ze względu na wysadzinowość. To są dwa różne pytania i odpowiedź na nie bywa różna.

Załącznik górniczy i formuła, którą łatwo źle przeczytać. Na terenach pogórniczych do opinii dołącza się pismo z urzędu górniczego. W naszym przypadku wynikało z niego, że w granicach terenu eksploatacji nie prowadzono, płytkiej również nie, natomiast w rubryce o deformacjach nieciągłych widniało „brak danych”. To nie jest to samo co „brak”: pierwsze oznacza, że archiwum nic o tym nie wie, drugie, że czegoś nie ma. A różnica bywa istotna, choć kwalifikacja i tak należy do projektanta.

Jeśli badań jeszcze nie masz, dobrze wiedzieć, ile trwają, żeby nie stały się wąskim gardłem przed pozwoleniem, bo na badania geotechniczne potrzeba zazwyczaj około dwóch tygodni. Warto też wykorzystać samą rozmowę z firmą, która je wykonuje: zadajcie pytanie otwarte i niech opowie, jakie są jego odczucia i zalecenia; czy trzeba wymieniać grunt, jakie są jego warstwy, czy grunt jest nośny i czy jest wysadzinowy. A zanim kupisz działkę, opinia jest jeszcze cenniejsza niż potem, bo wtedy masz wybór i lepiej wiedzieć przed zakupem niż po zakupie. Więcej o zamawianiu badań i o tym, czego od nich wymagać, piszę w tekście o badaniach geotechnicznych, a na Pozytywnie Zbudowani o tym, dlaczego badania działki są obowiązkowe.

Co robimy z Twoją opinią przy wycenie płyty

Czytamy ją, zanim policzymy cokolwiek. Działki przed wyceną nie oglądamy, więc opinia i rysunki są tym, na czym pracujemy, a teren oglądamy dopiero wtedy, gdy cena Ci odpowiada i zbliża się umowa.

Z lektury powstaje krótka lista pytań do konstruktora, napisana po ludzku: co jest do zrobienia, z czym się zgadzamy i co chcielibyśmy jeszcze wyjaśnić z kierownikiem budowy. Przy tej opinii pytania były cztery. Czy przy tej wysokości terenu i tej głębokości przemarzania krawędź płyty jest zabezpieczona tak, jak projektant zamierzał. Czy sprawdzono osiadania z uwzględnieniem różnicy sztywności między narożnikami i czy pominięcie zalecanych sondowań jest świadomą decyzją. Jakiego materiału użyć na podbudowę i czy na styku z gruntem spoistym zastosować geowłókninę separacyjną. Wreszcie, czy drenaż, który opinia każe rozważyć, jest w tym projekcie potrzebny i gdzie miałaby trafiać zebrana woda.

Do tego dochodzi pytanie, które zadajemy standardowo, przy każdej budowie: o poziom zero. Sześćdziesiąt centymetrów to nie jest jeszcze granica przemarzania, bo zależy to od tego, jak potem będzie zagospodarowany grunt wokół domu. Głębokość z opinii jest odczytana z mapy stref, a Polska dzieli się na cztery, od 0,8 do 1,4 metra, przy czym Śląsk leży w strefie jednego metra. Liczy się jednak nie liczba z mapy, tylko poziom terenu po zakończeniu budowy, a ten bywa inny niż dzisiaj. Jak wyznacza się poziom zero budynku, opisałem osobno na Pozytywnie Zbudowani.

Takie ustalenia rzadko rozstrzyga się mailem w jedną stronę. Konkretne rozwiązanie dobiera konstruktor na podstawie badań geotechnicznych, a my zazwyczaj siadamy do tych ustaleń razem z nim i z Twoim kierownikiem budowy, na spotkaniu na działce albo na wideokonferencji. Robimy to z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, żeby wszystko, co ma być inaczej niż standardowo, było zatwierdzone, zanim sprzęt wjedzie na działkę.

Decyzja o wymianie gruntu też nie zapada u wykonawcy. To, czy trzeba wymienić grunt, najpewniej wiecie już z badań geotechnicznych, a jeśli jeszcze tego nie wiecie, skonsultujcie wyniki badań z architektem lub kierownikiem budowy. Wymianę, jeżeli jest potrzebna, liczymy przed umową razem z resztą zakresu - piszę o niej w tekstach o wymianie gruntu i o tym, kiedy jest błędem.

Na budowie zostaje ostatni krok, czyli sprawdzenie, czy dno wykopu zgadza się z tym, co napisano w opinii. Zagęszczenie podbudowy badamy sami i wynik dostajesz na piśmie, a odbiór podłoża wpisuje do dziennika budowy Twój kierownik budowy, bo to jego podpis, nie nasz. Co taki wynik znaczy i czego nie dowodzi, rozbieram w tekście o badaniu zagęszczenia gruntu. Co dokładnie robimy między wykopem a gotową płytą, opisuje nasz standard wykonania.

Jeśli masz już opinię geotechniczną i rysunki, prześlij je razem formularzem wyceny. Przeczytamy dokument, napiszemy, co z niego wynika dla fundamentu, i policzymy płytę. Wycena jest bezpłatna, wysyłamy ją w ciągu 48 godzin w dni robocze od skompletowania zapytania, a ponad połowę w ciągu doby. Cenę trzymamy przez 30 dni, a po wysłaniu oferty nie dzwonimy i nie przypominamy się.

Pytania

Co zawiera opinia geotechniczna?

Opis terenu i zakresu badań, profile wykonanych otworów, przekroje geotechniczne, zestawienie wydzielonych warstw z parametrami, wnioski i zalecenia oraz załączniki, czyli mapę z lokalizacją otworów, karty wierceń i wykresy sondowań. Obowiązkowo ma ustalać przydatność gruntów na potrzeby budownictwa i wskazywać kategorię geotechniczną obiektu. Brak zdania o kategorii to najczęstszy powód, dla którego warto poprosić o uzupełnienie dokumentu.

Czy opinia geotechniczna jest obowiązkowa przy budowie domu?

Tak. Rozporządzenie w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych przewiduje opinię geotechniczną dla obiektów wszystkich kategorii geotechnicznych, a więc również dla domu jednorodzinnego. Przy prostych warunkach gruntowych i typowym domu na tym się kończy, a przy warunkach złożonych dochodzą dokumentacja badań podłoża i projekt geotechniczny.

Co znaczy IL w opinii geotechnicznej?

To stopień plastyczności gruntu spoistego, czyli liczbowy odpowiednik słów opisujących stan. Poniżej zera grunt jest półzwarty, od 0,00 do 0,25 twardoplastyczny, od 0,25 do 0,50 plastyczny, a powyżej 0,50 miękkoplastyczny. Im wyższa wartość, tym grunt miększy i tym ostrożniej trzeba prowadzić roboty ziemne, bo taki grunt łatwiej uplastycznić sprzętem i wodą.

Ile trwa wykonanie badań geotechnicznych?

Na badania geotechniczne potrzeba zazwyczaj około dwóch tygodni od zlecenia do gotowego dokumentu. Warto zamówić je wcześniej, niż się wydaje potrzebne, bo opinia jest wymaganym załącznikiem przy kompletowaniu dokumentacji, a przy zakupie działki potrafi zmienić decyzję.